Anason Tohumu Nasıl Kullanılır? Demleme ve Mutfak Kullanımı

Anason Tohumu Nasıl Kullanılır? Demleme ve Mutfak Kullanımı

Anason tohumu olarak satılan ürün, aslında Pimpinella anisum bitkisinin kurutulmuş küçük meyveleridir. Bu meyveler hafifçe ezilerek sıcak suda demlenir veya hamur işleri, tatlılar ve bazı yemeklerde baharat olarak kullanılır. Anason, şeklinden adını alan yıldız anasonla aynı bitki değildir.

Bitkinin tanıtımı için anason sayfasına bakabilirsiniz.

Kullanılan kısım: tohum mu, meyve mi?

Günlük dilde "anason tohumu" denir, ancak Avrupa İlaç Ajansı (EMA) bu ürünü bitkinin kurutulmuş meyvesi (Anisi fructus) olarak tanımlar. Maydanozgiller (Apiaceae) familyasındaki pek çok bitkide olduğu gibi, anasonun meyvesi de iki küçük parçadan oluşan, tohuma benzeyen bir yapıdır. Grimsi yeşil veya kahverengimsi, üzeri ince çizgili ve hafif tüylüdür.

Anasonun tatlı ve belirgin kokusu meyvedeki uçucu yağdan, özellikle anetol adlı bileşikten gelir. Bu koku rakı ve bazı şekerlemelerden de tanıdıktır.

Anason ve yıldız anason aynı değildir

• Anason: Pimpinella anisum, maydanozgiller ailesinden otsu bir bitkinin küçük, çizgili meyveleri.
• Yıldız anason: Illicium verum, bir ağacın yıldız biçimli, sekiz kollu, kahverengi ve odunsu meyvesi.

İkisinin kokusu benzer olsa da farklı bitkilerdir. Yıldız anasonla ilgili tarihî bir örnek bu ayrımın neden önemli olduğunu gösterir: ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), Eylül 2003'te ABD'de bildirilen hastalık vakaları üzerine bir uyarı yayımlamıştı. FDA, gıda olarak kullanılan Çin yıldız anasonunun (Illicium verum), zehirli olduğu uzun süredir bilinen ve yalnız süs amacıyla kullanılması gereken Japon yıldız anasonu (Illicium anisatum) ile karışmış olabileceğinden endişe ettiğini açıklamıştı. Bu uyarı o dönemdeki vakalara ve ithal ürünlere ilişkindir; bugün satılan yıldız anason ürünlerinin tamamı hakkında bir tespit değildir. Yine de iki türün birbirine benzemesi nedeniyle yıldız anasonu güvenilir bir gıda kaynağından, gıda amaçlı etiketlenmiş olarak almak makul bir önlemdir. Bu rehberdeki demleme adımları yalnız anason (Pimpinella anisum) içindir.

Anason nasıl demlenir?

Bir fincan (yaklaşık 250 ml) için:

• 1 çay kaşığı anason (yaklaşık 1–2 g)
• Yeni kaynamış su
• Kapaklı demlik, ince süzgeç

Adımlar:

1. Hafifçe ezin. Anasonu havanda bir iki kez bastırın veya bir kaşığın arkasıyla ezin. Amaç meyve yüzeyini çatlatmaktır; tamamen toz hâline getirmek aromayı demlemeden önce kaçırır.
2. Demliğe alın ve suyu dökün. Kaynamış suyu ezilmiş anasonun üzerine dökün.
3. Kapağı kapatın. Anasonun kokusu uçucudur; kapalı demleme bu aromayı suda tutar.
4. 5–10 dakika bekletin. Tatlı ve anasonlu tat belirginleşince süzün.
5. Sade tadın. Anason doğal olarak tatlımsı bir tat bırakır. Şeker eklemeden önce tadına bakın.

Anason, rezene ile birlikte sık kullanılır. İki bitkinin farkını ve rezene meyvesinin hazırlanışını Rezene Çayı Nasıl Demlenir? rehberinde bulabilirsiniz.

Mutfakta anason

• Ekmek ve çörekler: Hamura bütün olarak eklenen anason, pişince tatlı ve hafif baharatlı bir koku verir.
• Kurabiye ve tatlılar: Hafifçe kavrulup dövülen anason kurabiyelerde, sütlü tatlılarda ve komposto gibi meyve tatlılarında kullanılır.
• Yemekler: Balık yemekleri, bazı et marinaları ve turşularda çok az miktarda kullanılabilir.

Kavurma ipucu: Anasonu kuru tavada birkaç saniye, kokusu yükselene kadar çevirip hemen tavadan alın. Fazla kavrulursa acılaşır.

Kaliteli anason nasıl seçilir?

• Taneler temiz, tek tip ve toz oranı düşük olmalı.
• Avuçta ovalandığında belirgin, tatlı bir anason kokusu gelmeli.
• Küf, rutubet kokusu, taş ve sap parçaları olmamalı.
• Etikette botanik ad (Pimpinella anisum) yazıyorsa kontrol edin.

Anasonu bütün tane olarak alıp kullanmadan hemen önce ezmek, tozdan çok daha kokulu bir sonuç verir. Bu farkı Tane Baharat mı, Öğütülmüş Baharat mı? rehberinde ele aldık.

Güvenlik ve kullanım bilgisi

EMA, anasonu hafif hazımsızlık, şişkinlik ve gaz şikâyetlerinde, ayrıca soğuk algınlığıyla birlikte görülen öksürükte geleneksel kullanım kapsamında değerlendirmiştir. Bu değerlendirme klinik çalışmalarla kanıtlanmış bir etki anlamına gelmez. EMA'nın değerlendirmesi 12 yaş ve üzerini kapsar ve tıbbi kullanımın iki haftadan uzun sürmemesi gerektiğini belirtir.

EMA, anasona, anetole veya maydanozgillerden kimyon, kereviz, kişniş, dereotu ve rezene gibi bitkilere alerjisi olanlarda alerjik reaksiyon görülebileceğini belirtir. Bu bitkilerden birine alerjiniz varsa anasonu da dikkatli kullanın. Çocuklar, hamileler, emzirenler ve düzenli ilaç kullananlar için kişisel kullanım kararı sağlık profesyoneliyle verilmelidir.

Sık sorulan sorular

Anason çayı kaynatılır mı?

Kaynatmak gerekli değildir. Ezilmiş anason kaynamış suda kapalı olarak demlenmesi, kokusunu korumak için daha uygundur.

Toz anason çay için uygun mu?

Kullanılabilir, fakat suyu bulandırır ve aroması bütün tanelere göre daha çabuk kaybolur. İnce süzgeç veya süzgeç kâğıdı kullanın.

Anason ile rezene aynı mı?

Hayır. İkisi de maydanozgillerdendir ve kokuları benzerdir, ancak farklı bitkilerdir. Rezene meyvesi daha iri ve daha belirgin çizgilidir.

Kaynaklar

• Anisi fructus – European Medicines Agency
• Center for Food Safety and Applied Nutrition 2003 (Star anise advisory) – U.S. Food and Drug Administration