Söğüt Kabuğu
Salix alba L.
Salicaceae
Söğüt kabuğu, Salicaceae familyasından ak söğüt (Salix alba) ve bazı akraba söğüt türlerinin genç dallarından soyulup kurutulan kabuktur. Salisin adlı fenolik glikoziti içermesiyle bilinen drog, gri-kahverengi dış ve açık renkli lifli iç yüzeye sahiptir.
Son inceleme: 27 Eylül 2026
Paylaşım önizlemesi
Söğüt Kabuğu — Söğüt kabuğu, Salicaceae familyasından ak söğüt (Salix alba) ve bazı akraba söğüt türlerinin genç dallarından soyulup kurutulan kabuktur. Salisin adlı fenolik glikoziti içermesiyle bilinen drog, gri-kahverengi dış ve açık ren
Instagram web üzerinden otomatik paylaşım yapmaz; içerik kopyalama veya cihaz paylaşım menüsü kullanılır.
Genel Bakış
Söğüt kabuğu, bitkisel droglar arasında kimyasal tarihiyle en çok anılanlardan biridir: kabuktaki salisin, 19. yüzyılda salisilik asit türevlerinin keşfine giden araştırmalarda önemli bir çıkış noktası olmuştur. Ancak bu tarihsel bağ, kabuğun bugünkü ilaçlarla aynı ürün olduğu anlamına gelmez. Salix alba, Salicaceae familyasından, su kenarlarını seven hızlı büyüyen bir ağaçtır. Kew'in Plants of the World Online kaydı türün doğal yayılışını Avrupa, Kuzey Afrika ve Batı ile Orta Asya'da geniş bir alan olarak verir; Türkiye bu alanın içindedir. Ak söğüt 20–25 metreye ulaşabilen, geniş taçlı bir ağaçtır. Yaprakları dar mızrak biçimli ve kenarları ince dişlidir; alt yüzeyi ipeksi tüylerle kaplı olduğundan rüzgârda gümüşi görünür ve tür adı da bu beyazımsı görünümden gelir. Bitki iki evciklidir; ilkbaharda yapraklarla birlikte kediciğe benzer çiçek durumları oluşturur. Yaşlı gövde kabuğu kalın ve derin yarıklıdır, ancak drog olarak bu kalın kabuk değil genç dalların ince kabuğu kullanılır. Kabuk ilkbaharda, özsu yürüdüğü dönemde 2–3 yaşındaki dallardan soyulur; bu dönemde kabuk odundan kolay ayrılır. Soyulan şeritler gölgede veya düşük sıcaklıkta kurutulur. Ticari drog, kıvrılmış veya düz şeritler ya da kesilmiş parçalar halindedir. Dış yüzey gri, yeşilimsi gri veya kahverengimsi olabilir ve genç kabukta pürüzsüz, hafif parlak görünür; iç yüzey açık sarımsı veya kırmızımsı kahverengi, uzunlamasına ince çizgilidir. Kırıldığında lifli ve pürüzlü bir kırık yüzeyi verir. Avrupa İlaç Ajansı (EMA) söğüt kabuğunu tek bir türle sınırlamaz; değerlendirmede drog, Salix cinsine ait çeşitli türlerin, örneğin S. purpurea, S. daphnoides ve S. fragilis'in genç dallarından alınan kurutulmuş kabuk olarak tanımlanır. Ak söğüt kabuğu ticarette yaygın olsa da salisin miktarı türe, klona, dal yaşına ve hasat mevsimine göre belirgin biçimde değişir. Bazı söğüt türleri çok daha yüksek salisin içerir. Bu nedenle etikette yalnız "söğüt kabuğu" yazması, içerik düzeyi hakkında fikir vermez; standardize ekstraktlarda toplam salisin içeriği belirtilir. Duyusal açıdan söğüt kabuğu zayıf kokulu ve belirgin biçimde acı-buruk bir drogdur. Acılık salisin ve ilişkili fenolik glikozitlerden, burukluk ise yüksek tanen içeriğinden gelir. Çay olarak hazırlandığında sarımsı kahverengi, kabuğa özgü buruk bir içecek elde edilir. EMA'nın değerlendirmesi, söğüt kabuğu ürünlerinin salisilatlara veya steroid dışı antiinflamatuvar ilaçlara duyarlılığı olanlar, astımlılar, aktif mide ülseri olanlar, kanama bozukluğu bulunanlar, çocuklar ve ergenler ile gebeliğin son döneminde uygun olmadığını belirtir; alerjik reaksiyonlar ve mide-bağırsak şikâyetleri olası yan etkiler arasındadır. Kan sulandırıcı ilaç kullananların da profesyonel görüş alması gerekir. Piyasada kesilmiş kabuk, toz kabuk, sıvı ve kuru ekstrakt ile tablet ve kapsül formları bulunur; bu formların içerik düzeyleri birbirinden çok farklıdır.
Botanik Bilgiler
- Botanik adı
- Salix alba L.
- Familya
- Salicaceae
- Yaygın adları
- söğüt kabuğu, ak söğüt, beyaz söğüt, white willow, willow bark
- Kullanılan bölüm
- kabuk
- Köken / yetiştiği bölgeler
- Afganistan, Arnavutluk, Cezayir, Avusturya, Estonya, Letonya, Litvanya, Belarus, Belçika, Bulgaristan, Çin, Fransa, Kıbrıs, Çekya, Slovakya, Yunanistan, Almanya, Macaristan, İran, Irak, İtalya, Kazakistan, Lübnan, Suriye, Fas, Hollanda, Rusya, Bosna-Hersek, Hırvatistan, Karadağ, Kuzey Makedonya, Sırbistan, Slovenya, Filistin, Polonya, Portekiz, Romanya, İspanya, İsviçre, Azerbaycan, Ermenistan, Gürcistan, Tunus, Türkmenistan, Türkiye, Ukrayna, Özbekistan
Görünüm ve Duyusal Profil
- Görünüm
- Canlı ağaç dar, ince dişli, altı gümüşi ipeksi yapraklı, geniş taçlı bir söğüttür. Drog 1–2 mm kalınlığında kıvrık şeritler veya parçalardır; dış yüzey gri-yeşilimsi veya kahverengimsi ve pürüzsüz, iç yüzey açık sarımsı-kırmızımsı kahverengi ve boyuna çizgilidir, kırığı liflidir.
- Aroma
- Kuru drogda koku zayıftır; hafif odunsu, tanenli ve nemli ağaç kabuğunu anımsatan bir koku alınır. Demlendiğinde koku biraz belirginleşir. Küflü veya ekşi koku uygun olmayan depolamaya işaret eder.
- Tat profili
- Başlangıçta hafif odunsu, hızla yükselen belirgin bir acılık ve ağızda kuruluk yaratan güçlü burukluk; bitiş uzun süre acı kalır.
Ticari Formlar
- kesilmiş kurutulmuş kabuk
- toz kabuk
- çay drogu
- sıvı ekstrakt
- kuru ekstrakt
- tablet
- kapsül
Saklama
Kabuğu kuru, havadar ve serin yerde, ağzı kapalı kâğıt veya kilitli ambalajda saklayın; nemde küflenebilir. Toz kabuğu hava almayan kapta tutun, renk koyulaşması veya küf kokusu fark edilirse kullanmayın.
Kaynaklar
Bu Bitkiyi İçeren Ürünler
Bu bitkiyle ilişkili ürünler yakında burada.