Ebegümeci
Malva sylvestris L.
Malvaceae
Ebegümeci, Malvaceae familyasından Malva sylvestris bitkisinin yaprak ve çiçekleridir. Yuvarlak, loblu yaprakları ve koyu damarlı pembe-mor çiçekleri suda bekletildiğinde kaygan bir müsilaj bırakır.
Son inceleme: 27 Eylül 2026
Paylaşım önizlemesi
Ebegümeci — Ebegümeci, Malvaceae familyasından Malva sylvestris bitkisinin yaprak ve çiçekleridir. Yuvarlak, loblu yaprakları ve koyu damarlı pembe-mor çiçekleri suda bekletildiğinde kaygan bir müsilaj bırakır.
Instagram web üzerinden otomatik paylaşım yapmaz; içerik kopyalama veya cihaz paylaşım menüsü kullanılır.
Genel Bakış
Ebegümeci, Anadolu'da hem köy bahçelerinin kenarında kendiliğinden biten bir ot hem de yaprakları kavurma, sarma ve çorbada kullanılan bir yabani sebze olarak bilinir. Malva sylvestris, hatmi ve hibiskusla aynı familyaya, Malvaceae'ye ait, bir, iki veya çok yıllık olabilen otsu bir bitkidir. Kew'in Plants of the World Online kaydı türün doğal yayılışını Avrupa, Kuzey Afrika ve Batı ile Orta Asya'da geniş bir alan olarak verir; Türkiye bu alanın içindedir. Yol kenarları, tarla kıyıları ve yerleşim çevrelerindeki azotça zengin topraklar tipik yetişme yerleridir. Bitki 30–100 cm boylanabilir, dik veya yayılıcı gövdelidir. Yapraklar uzun saplı, yuvarlak veya böbrek biçiminde, 5–7 sığ loblu ve kenarları düzensiz dişlidir; yüzeyleri hafif tüylüdür. Çiçekler yaprak koltuklarında gruplar halinde çıkar, beş taç yapraklıdır ve taç yaprakların ucu belirgin biçimde çentiklidir. Rengi pembe ile mor arasında değişir ve her taç yaprak boyunca koyu mor damarlar uzanır. Meyve, peynir kalıbını andıran yassı ve dilimli bir yapıdadır. Küçük ebegümeci (Malva neglecta) daha küçük, soluk pembe-beyaz çiçekli ve yere yatık gövdelidir; EMA'nın yaprak monografı her iki türü de kapsar. Aktar ürünü olarak ebegümeci iki ayrı drog halinde bulunabilir: kurutulmuş yaprak ve kurutulmuş çiçek. Yapraklar çiçeklenme döneminde toplanır; çiçekler ise tam açmadan hemen önce veya yeni açtıklarında hasat edilir. Her ikisi de gölgede ve havadar ortamda ince tabaka halinde kurutulur. Çiçekler kurudukça mor-mavi tona döner; iyi kurutulmuş çiçek drogu canlı mor renkte olmalı, kahverengileşmemelidir. Yaprak drogu yeşil veya gri-yeşil, kırılgan ve kokusuz ya da çok hafif kokuludur. Pas mantarı (Puccinia malvacearum) ile enfekte yapraklar alt yüzeyde turuncu-kahverengi kabarcıklar taşır; bu yapraklar kalite açısından istenmez. Ebegümecinin temel özelliği, yaprak ve çiçeklerinde bulunan müsilajdır. Drog soğuk veya ılık suda bekletildiğinde su hafifçe koyulaşır ve ağızda kaygan bir doku bırakır. Çiçeklerdeki antosiyaninler nedeniyle çiçek demlemesi mavi-mor renkte olur ve limon gibi asidik bir madde eklendiğinde pembeye döner; bu renk değişimi pH'a bağlı doğal bir tepkidir. Avrupa İlaç Ajansı (EMA), ebegümeci yaprağı ve çiçeği için ayrı monograflar yayımlamış ve bunları geleneksel kullanım kapsamında değerlendirmiştir. Değerlendirmelerde yan etki bildirilmediği, ürünlerin 12 yaş ve üzeri için ele alındığı ve belirtilerin belirli bir süreden uzun sürmesi halinde hekime başvurulması gerektiği belirtilir. Müsilaj içeren bitkiler, birlikte alınan ilaçların emilimini geciktirebileceği için genellikle ilaçlarla aynı anda alınmaması önerilir. Piyasada ebegümeci kurutulmuş yaprak, kurutulmuş çiçek, yaprak-çiçek karışımı, süzen poşet çay ve taze yaprak olarak bulunur. Etikette hangi kısmın kullanıldığı açıkça yazılmalıdır; yaprak ve çiçek farklı droglardır. Yol kenarından toplanan bitkiler kirlilik açısından risk taşıdığından kontrollü kaynaklı ürün tercih edilmelidir.
Botanik Bilgiler
- Botanik adı
- Malva sylvestris L.
- Familya
- Malvaceae
- Yaygın adları
- ebegümeci, ebegümeç, büyük ebegümeci, common mallow, mallow
- Kullanılan bölüm
- yaprak ve çiçek
- Köken / yetiştiği bölgeler
- Afganistan, Arnavutluk, Cezayir, Avusturya, Portekiz, İspanya, Estonya, Letonya, Litvanya, Belarus, Belçika, Bulgaristan, Fransa, Kıbrıs, Çekya, Slovakya, Danimarka, Yunanistan, Mısır, Finlandiya, Almanya, Macaristan, İran, Irak, İtalya, Kazakistan, Kırgızistan, Lübnan, Suriye, Libya, Fas, Hollanda, Rusya, Norveç, Bosna-Hersek, Hırvatistan, Karadağ, Kuzey Makedonya, Sırbistan, Slovenya, Filistin, Polonya, Romanya, İsveç, İsviçre, Tacikistan, Çin, Azerbaycan, Ermenistan, Gürcistan, Tunus, Türkmenistan, Türkiye, Ukrayna, Özbekistan, Hindistan
Görünüm ve Duyusal Profil
- Görünüm
- Canlı bitki yuvarlak, 5–7 sığ loblu, uzun saplı yapraklı; pembe-mor, uçları çentikli ve koyu damarlı beş taç yapraklı çiçekler açar. Kurutulmuş çiçekler mor-mavi, buruşuk; kurutulmuş yapraklar yeşil veya gri-yeşil, kırılgan ve hafif tüylüdür.
- Aroma
- Yaprakta çok zayıf, yeşil ve otsu bir koku vardır; çiçeklerde hafif, tatlımsı ve samansı bir koku alınır. Demlendiğinde nötr, bitkisel bir buhar yükselir; küflü koku bozulmaya işaret eder.
- Tat profili
- Hafif, yumuşak ve otsu bir başlangıç; orta bölümde müsilaja bağlı kaygan ve yumuşatıcı bir doku; bitişte hafif topraksı bir iz. Belirgin acılık veya keskinlik taşımaz.
Ticari Formlar
- kurutulmuş yaprak
- kurutulmuş çiçek
- yaprak ve çiçek karışımı
- süzen poşet çay
- taze yaprak
Saklama
Kurutulmuş çiçekleri ışık almayan kapta saklayın; ışıkta mor renk hızla solar. Yaprak ve çiçeği ayrı etiketleyin, nemden koruyun; müsilajlı drog nem çektiğinde yapışıp küflenebilir.
Kaynaklar
Bu Bitkiyi İçeren Ürünler
Bu bitkiyle ilişkili ürünler yakında burada.